Onderzoek naar Cultuuronderwijs

Cultuurtheorieën en wetenschappelijk onderzoek over cultuur gaan er sinds ongeveer een halve eeuw steeds nadrukkelijker van uit dat we cultuur niet mogen zien als een verzameling van objecten en producties.

Het kenmerkende van cultuur zit in de betekenis die mensen er aan geven. Anders gesteld: cultuur is niet het schilderij aan de muur of de gekostumeerde acteur op het podium, maar de betekenis, het gevoel, de indruk, die zij maken op de museumbezoeker, het publiek, de recensent, de leerling, de samenleving. Die betekenissen, gevoelens, indrukken liggen echter niet vast in de objecten en producties. Ze zijn ook niet statisch, maar erg veranderlijk.
 

Cultuur moet daarom vooral worden gezien als een proces van omgaan met en interpreteren van de omringende wereld. Hoe iemand dat doet, zegt iets over die persoon. Waarom vindt de ene persoon een schilderij aangrijpend en de andere net niet?
 

Het antwoord op deze vraag ligt niet zozeer in het schilderij als kunstobject, want dat is voor beide hetzelfde. Het heeft vooral te maken met het verschil in de verbeelding, de persoonlijke visie, het referentiekader, de kennis, de ervaringen van de individuen. Reflectie hierover is belangrijk. In wetenschappelijke termen heet dit het vermogen tot cultureel zelfbewustzijn.

Cultuuronderwijs helpt om dat vermogen aan te scherpen.

In het onderzoek Cultuur in de Spiegel wordt onderzocht wat dit betekent voor de huidige onderwijspraktijk.